Esma-i İdrisiyye

Esma-i İdrisiyye’nin isimlerini şerh ettiğimiz yazılar bu bölümde. Kırk ismin listesi ve anlamları yazıların altında yer alıyor.

Mustafa ÇakırNisan 1, 2021
0 757
Esma-i İdrisiyye Şerhi 1. İsim
Esma-i İdrisiyye Şerhi 1. İsim bu mübarek isimin faziletleri saymakla bitmeyecek kadar çoktur. Okunuşu : Sübhaneke la ilahe illa ente…
Devamını Oku »

Esma-i İdrisiyye Nedir?

Esma-i İdrisiyye, Allah'ın kırk isminden oluşan ve her ismin, o ismin anlamını açan kısa bir övgü cümlesiyle okunduğu bir dua metnidir. Tam adı "Esmâ-i Erbaîn-i İdrisiyye", yani "İdris'e nispet edilen kırk isim"dir. Gelenekte bu duanın Hz. İdris'e öğretildiği aktarılır. Bu nispet dua mecmualarındaki rivayetlere dayanır; dua, Kur'an'da ya da sahih hadis kitaplarında geçmez.

Esma-i İdrisiyye, zikir ve dua geleneğimizde yüzyıllardır okunagelen, isimlerinin çoğu Esmaül Hüsna ile ortak olan bir metindir. Bu yüzden okunması, Allah'ı güzel isimleriyle anmanın bir yolu olarak değerlendirilir.

Esma-i İdrisiyye'deki 40 İsim ve Anlamları

Her isim, duada "Yâ" nidasıyla başlayan uzun bir cümlenin içinde geçer ve cümle o isimle biter. Örneğin dördüncü isim "Yâ Rahmâne külli şey'in ve râhimehû, yâ Rahmân" şeklinde okunur. Aşağıda isimlerin kısa adları ve anlamları yer alır:

No	İsim	Anlamı
1	Sübhân	Her türlü eksiklikten uzak, tesbih edilen
2	İlâh	İbadet edilmeye layık tek ilah
3	Allah	Bütün isimleri kendinde toplayan, her işinde övülen
4	Rahmân	Her şeye merhamet eden
5	Hayy	Diri, hayatı sonsuz olan
6	Kayyûm	Her şeyi ayakta tutan, ilminden hiçbir şey kaçmayan
7	Vâhid	Tek, her şeyin evveli ve sonu olan
8	Dâim	Varlığı ve mülkü sona ermeyen
9	Samed	Benzeri olmayan, her şeyin kendisine muhtaç olduğu
10	Bârî / Berr*	Denki olmayan yaratıcı / iyiliği bol olan
11	Kebîr	Azameti akılla kavranamayacak kadar büyük olan
12	Bâri'	Canları örneksiz yaratan
13	Zekiyy	Her kusurdan arınmış, tertemiz olan
14	Kâfî	Yarattıklarına bol ihsanıyla yeten
15	Nakıyy	Zulümden uzak, işleri saf ve temiz olan
16	Hannân	Rahmeti ve ilmi her şeyi kuşatan, çok şefkatli
17	Mennân	İhsanı bütün yaratılmışları kaplayan
18	Deyyân	Kullarının karşılığını veren, herkesin huzurunda durduğu
19	Hâlık	Göklerde ve yerde olanları yaratan
20	Rahîm	Her feryat edenin ve sıkıntıdakinin sığınağı
21	Tâmm	Celâli dillerin anlatamayacağı kadar kâmil olan
22	Mübdi'	Eşsiz eserleri hiçbir yardım almadan yaratan
23	Allâm	Gaybı en iyi bilen
24	Halîm	Yumuşak davranan, acele etmeyen
25	Muîd	Yok ettiğini yeniden var eden
26	Hamîd	Lütfuyla bütün yaratılmışlara iyilik eden, övülen
27	Azîz	Her işinde galip, hiçbir şeyin denk olamadığı
28	Kâhir	Gücüne ve azabına karşı konulamayan
29	Karîb / Garîb*	Her şeyden yüce olduğu hâlde kuluna yakın olan
30	Müzill	Her inatçı zorbayı zelil eden
31	Nûr	Her şeyin nuru, karanlıkları aydınlatan
32	Âlî	Her şeyin üstünde, pek yüce olan
33	Kuddûs	Her kötülükten arınmış, mukaddes olan
34	Mübdi'	Varlıkları ilk defa yaratan ve yok olduktan sonra yeniden yaratan
35	Celîl	Emri adalet, sözü doğru olan yüce
36	Mahmûd	Övgüsüne hayallerin ulaşamadığı
37	Kerîm	Affı bol, adaleti her şeyi dolduran
38	Azîm	İzzet, şeref ve büyüklük sahibi
39	Karîb	Duaya icabet eden, her şeyden daha yakın olan
40	Acîb	Sanatı hayranlık uyandıran, nimetleri sayılamayan

* Dua mecmualarında bazı isimlerin okunuşu farklı aktarılır. Onuncu isim bazı nüshalarda "Bârî", bazılarında "Berr"; yirmi dokuzuncu isim ise "Karîb" veya "Garîb" olarak geçer.

Esma-i İdrisiyye Nasıl Okunur?

Esma-i İdrisiyye'nin okunuşu için ayet veya hadisle belirlenmiş bir usul yoktur. Dua geleneğinde şu yollar aktarılır:

Kırk ismin tamamı sırasıyla okunur, ardından kişi kendi duasını yapar.
Her isim ayrı ayrı, kendi cümlesiyle birlikte okunur. Cümleler ismin anlamını açtığı için okuyanın Allah'ın sıfatlarını düşünmesine yardım eder.
Bir ihtiyaç için tek bir isim seçilip o isimle zikir yapılabilir.

Bu duanın belirli sayıda okunmasına bağlanan "şu kadar okuyanın dileği gerçekleşir" türünden vaatler havas kitaplarından gelir; dinî bir delile dayanmaz. Duayı, Allah'ı güzel isimleriyle anmak ve O'na yönelmek niyetiyle okumak en doğrusudur.

Esma-i İdrisiyye Şerhi

Duanın her ismini ve cümlesini ayrıntılı açıkladığımız şerh yazılarına bu bölümden ulaşabilirsiniz. Seriye Esma-i İdrisiyye şerhi: 1. isim yazısıyla başlayabilirsiniz. İsimlerin genel anlamı için Esmâ-i Hüsnâ ne demektir yazımız da yol gösterici olacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Esma-i İdrisiyye kaç isimdir?

Kırk isimden oluşur. Bu yüzden "Esmâ-i Erbaîn-i İdrisiyye", yani İdris'e nispet edilen kırk isim olarak da bilinir.

Esma-i İdrisiyye hadiste geçer mi?

Hayır. Duanın Hz. İdris'e nispeti dua mecmualarındaki rivayetlere dayanır; Kur'an'da veya sahih hadis kitaplarında geçmez. İsimlerin çoğu ise Esmaül Hüsna ile ortaktır.